RECENSIE Birk van Jaap Robben

Ik luisterde onlangs naar het luisterboek van Birk van Jaap Robben en direct daarna las ik het e-book. Het is net als met het boek en de film, het boek is altijd beter, ALTIJD, ook in vergelijking met het luisterboek.

Birk - Jaap Robben - De Geus - 2014
Birk – Jaap Robben – De Geus – 2014

Het verhaal op de achterkant:

Mikael woont met zijn ouders op een afgelegen eiland tussen Schotland en Noorwegen. Op een dag verdwijnt zijn vader in zee en Mikael verzwijgt wat er is gebeurd. Schuld, troost en verwijten stapelen zich op, tot zijn moeder het onmogelijke van hem verlangt.

In Birk wordt het verhaal verteld over Mikael (9 jaar oud), hij woont ergens op een afgelegen eiland (er staan slechts drie huizen op het eiland) en zijn vader Birk verdrinkt voor zijn ogen. Hoe vertelt hij dit aan zijn moeder, hoe gaan zij om met dit verlies, de rouw en het schuldgevoel? Moeder komt steeds naderbij, stap voor stap en zij lijkt zich in een onmogelijke positie te wringen. Ook Karl woont op dit eiland, Mikael helpt hem soms met het sorteren van de vis die hij vangt.

Birk is in ik-vorm geschreven, hierdoor voelt het verhaal dichtbij en voel je de opgebouwde beklemming in dit boek, een goede keuze van de auteur. Ik vond het mooi dat er maar weinig mensen meespelen in dit boek, naast Mikael, zijn moeder en overleden vader Birk speelt Karl voornamelijk de rol van irritante buurman, mevrouw Augusta is al enige tijd geleden overleden en dan zijn er nog “Brigitta” (naam van de boot waarmee twee wekelijks de boodschappen en post wordt bezorgd) en Ingmar, de zoon van “Brigitta”. Heel het boek speelt zich rondom deze personages af en op of nabij het eiland.

De gesprekken worden afgewisseld met bijzondere observaties. Overgeven, plassen, poep, het komt allemaal voor in Birk en wordt uitermate gedetailleerd omschreven door Robben.

Wat mij opviel in Birk en mooie zinnen (en oh wat staan er veel mooie zinnen in dit boek!)

Het boek begint met een dankwoord (na “voor Patrick”), verrassend, deze staan meestal achteraan.

Mikael probeert zijn moeder te vertellen hoe vader verdween in de zee

‘Hij zwom weg’, struikelde uit mijn mond

Ze komen thuis na een uitgebreide zoektocht op en rondom het eiland

De stilte sloeg ons in het gezicht. In de keuken stond alles nog op zijn plek. De hoge pan, zijn soepkommetje met de lepel ernaast. Ik vergat bijna te ademen.

Ja, soms smaakt koffie stroef…..

We dronken stroeve koffie en hoewel ik mijn moeder nooit had zien roken, stak ze sigaretten op uit het pakje van mijn vader.

Mikael wordt ondervraagd door de lokale politie

Ik wilde iets zeggen maar steeds drongen er andere woorden voor.

Mooi

Over de horizon kroop een containerschip voorbij.

En

Buiten deed de schemer de wereld krimpen.

En

Een vuist stuwde zich door mijn keel omhoog. Alsof ik van binnenuit verdronk. Ik kon alleen maar gillen.

Eerst onstaat er een verwijdering tussen moeder en Mikael, dit slaat later om in een toenadering van de moeder die de grens opzoekt, heel subtiel.

Dichter bij elkaar dan de overkant van de tafel kwamen we niet.

maar later

In haar ooghoeken wellen tranen op. ‘Ontwijken is nog erger’, snift ze. ‘Ontwijken doe je met opzet. Jij wilt mij niet’. ‘Natuurlijk wel.’ Ik probeer me van haar los te maken.

Mooi

Aan de waslijn tussen het schuurtje en ons huis wappert een slinger van schone kleren. Het heeft iets hoopvols, alsof de tuin versierd is.

En

De wind waait zijn gescheld aan flarden

Mikael vindt een meeuw en haar jong in het huis van mevrouw Augusta, de moeder meeuw negeert hij de meeste tijd, maar dat jong blijft trekken. Hij probeert steeds meer naderbij te komen tot het jong, hij wil het middelpunt worden van het bestaan van het jonge meeuwtje, hiermee lijkt het bijna alsof Mikael het gedrag van zijn moeder kopieert?

Ik heb gemerkt dat als ik naar een luisterboek luister ik best veel mis en dit merkte ik pas echt op toen ik Birk hierna zelf las, voor mijn gevoel heb ik hele hoofdstukken niet gehoord terwijl ik voor mijn gevoel heel aandachtig heb geluisterd. Voortaan skip ik het luisterboek en begin ik liever zelf gelijk in het boek.

Man, man, man, Robben weet de spanning goed op te bouwen in dit boek. Het langzaam dichterbij komen van de moeder is zo goed geschreven dat ik mijzelf af en toe afvraag wáár die subtiliteit dan in zit, zijn het de woorden in het boek of zijn het de woorden die zich vormen in mijn hoofd, trek ik voorzichtige conclusies of laat ik mij teveel meevoeren door Mikael en zijn gedachtes? Robben maakt dat ik mij totaal nutteloos voel tijdens het lezen van Birk -want de lezer lijkt er niet toe te doen in dit boek, of ben ik diegene die al het andere uitsluit en vergeet?

Birk was de eerste roman voor volwassenen van Jaap Robben en ik verheug mij nu al op de nieuwe roman Zomervacht (komt uit in september)
van deze auteur!

Heb jij Birk al gelezen, wat vond jij van dit boek? Laat vooral een link naar jouw recensie achter, ik ben benieuwd (link naar je blog of je recensie op Hebban of Goordreads!).

Ik heb recensies van Birk voor jullie opgezocht van twee collega bloggers: lees hier wat Lalagè leest van Birk vond en hier wat The only Mrs. Jo over Birk schreef (zij maakt een mooie link naar twee andere boeken).

Vorige jaar was Jaap Robben te gast bij (DWDD) Hier is… Adriaan van Dis, aanrader!

 

17 gedachten over “RECENSIE Birk van Jaap Robben”

    1. Ja dat is inderdaad onhandig, je kunt niet snel even een markering plaatsen. Jij hebt ook een mooie recensie geschreven trouwens en daaronder staat in mijn reactie dat ik het toch eens moet gaan lezen haha 😉

  1. Ja ook ik heb BirK gelezen, al een paar zomers terug. Ik vind je citaten treffend, daarom was het een mooi boek, maar die moeder… daar had ik dan weer moeite mee. Ik zie het nog in mijn recensie: https://antoinettesboekencommentaar.com/2015/08/07/recensie-birk-jaap-robben/

    Luisterboeken, vind ik vooral fijn als ik niet door de tekst kom, dan helpt het luisterboek mij op weg. Meestal pak ik daarna alsnog het boek: ‘Hoorde ik dat nou echt?’ Maar luisteren en lezen heeft inderdaad een verschillende effect op hoe je kunt inleven in een verhaal.

    1. Ah dat is een handige tips voor luisterboeken, dankjewel Antoinette! Wat leuk dat jij Birk las terwijl je de meeuwen op de achtergrond hoorde.

  2. Wat een fantastische recensie weer! En wat een mooie quotes heb je er weer uit gehaald. Met luisterboeken heb ik geen ervaring. Met films en boeken wel. Maar die zijn minder goed te vergelijken, omdat het verschillende kunstvormen zijn. Maar ik ontdek dat ik bij een tweede lezing pas echt oog heb voor mooie zinnen en de structuur. De eerste keer ben ik te zeer gefocust op het verloop van het verhaal zelf. Kan dat met een luisterboek en een leesboek ook niet een beetje zo zijn?
    Ook ik las Birk en schreef een recensie: https://mijnboekenkast.blogspot.com/2015/03/jaap-robben-birk.html Dan k voor de tip over een volgend boek, dat wist ik niet. Komt op de lijst!

    1. Dankjewel Jannie,je maakt mij aan het blozen haha 😉 Klopt, doordat ik deze tip jaren geleden eens bij jou las, lees ik recensieboeken nu ook standaard twee keer en nu ik erover nadenk, ik denk dat je gelijk hebt, misschien beleef ik een luisterboek daarom zo anders, dankjewel!Wat heb jij zelf een prachtige en rake recensie geschreven, ik kan mij helemaal vinden in jouw woorden!

  3. Ik heb nog nooit iets van Robben gelezen, maar daar gaat na deze recensie vast verandering in komen !
    Wel prettig om te lezen trouwens, dat ik niet de enige ben die bij luisterboeken hele stukken mist..

    1. Nee zeker niet, ik heb er ook last van bij luisterboeken José. Laat je weten wat je van Birk vindt als je het een keer gaat lezen?

  4. Ik vond het ook een heel mooi boek. Ook zeer passend voor een eiland-vakantie, nu we het daar toch over hadden, dit boek las ik op Terschelling. 🙂 Maar toen had ik nog geen blog. Ik kijk ook uit naar zijn nieuwe boek!

  5. Mijn linkje staat er al, dank daarvoor 🙂
    En dankjewel voor het helpen van ophalen van de herinneringen aan dit boek, zo beklemmend en zo mooi. Ik heb hier ook een gedichtenboekje staan van Jaap Robben, geschikt voor alle leeftijden en ook erg mooi. Er staan ook tekeningen in, daarvan kan je er een paar zien op mijn blog.

  6. Ah, nu snap ik waarom mijn statistieken opeens een revival van mijn leeservaring over Birk laten zien 🙂 Dank je wel!
    Ik heb zelf luisterboeken (voorlopig) zo goed als afgezworen. Ik merkte dat ik heel vaak tussendoor toch gauw het e-book of de papieren versie van het boek ging lenen en hele stukken alsnog van “papier” las. Het maakt heel veel uit wie de voorleesstem is, maar zelfs bij een uitermate prettige stem, had ik er last van dat ik het tempo niet zelf kon beïnvloeden en dat terugbladeren wel erg lastig is.

  7. Oh, dat klinkt als een ‘die moet ik echt lezen’-boek, hij gaat dus met stip naar mijn noglezenlijst.

    Wat luisterboeken betreft, ik leesluister heel graag en veel, maar wel alleen boeken waarvan ik verwacht dat het vooral om de plot gaat en niet om de taal. Romkom-achtig spul bijvoorbeeld of thrillers. Zodra ik vermoed dat er mooie zinnen in een boek gaan zijn, pak ik de papieren versie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.