HET JURYRAPPORT – Dubbelbloed van Etchica Voorn

In de eerste aflevering van Literair nieuws (klik) ontstond een nieuwe rubriek: ‘Het juryrapport’, een rubriek voor mijn blog, waarin ik mijn mening over het juryrapport van een winnend boek ga geven.

Dubbelbloed - Etchica Voorn - Uitgever In de Knipscheer - ISBN 9789062659692
Dubbelbloed – Etchica Voorn – Uitgever In de Knipscheer – ISBN 9789062659692

Ik vertelde jullie al eerder dat mijn collega boekenblogger Jannie de maand september heeft omgedoopt tot Maand van de Surinaamse literatuur (klik hier en hier), een supertof initiatief dat ik graag steun en Dubbelbloed van Etchica Voorn past hier prima in.

Het juryrapport is dus geen reguliere recensie, ik vertel minder over de inhoud en de opbouw van het boek en wat ik daar van vind (al zal ik dit in mijn besluit toelichten) maar richt mij voornamelijk op het juryrapport, wat staat daar in en ben ik het daar wel of niet mee eens en waarom.

Etchica Voorn won met Dubbelbloed de Opzij literatuurprijs van 2018. Het juryrapport klonk als volgt:

In het autobiografische Dubbelbloed doet Etchica Voorn verslag van de zoektocht naar haar eigen ik. Als dochter van een Nederlandse moeder en Surinaamse vader, die op haar vijfde uit elkaar gingen, voelt ze zich nergens echt helemaal thuis. Het thema is inmiddels bekend in de literatuur, maar Voorn heeft het vermogen om in ragfijne trefzekere miniatuurtjes te schetsen wat het voor haar betekent om niet wit en niet zwart te zijn. Nergens larmoyant of sentimenteel tekent ze openhartig haar herinneringen op. Het is alsof ze zelf nog altijd verbaasd is als ze haar Drentse overgrootvader vanuit de kamer hoort roepen of haar moeder al weg is ‘met die zwartjes’. Tegelijkertijd moet haar Surinaamse oma naar wie ze als meisje jarenlang onbeantwoorde brieven schreef, niets van haar hebben als ze de 92-jarige dame eindelijk ontmoet. Het schrijnt en schuurt in dit boek. Voorn hunkert, maar ze veroordeelt nooit. Dit plus haar vermogen om naast haar pijn, de rijkdom te zien van haar dubbele afkomst, maakt dat haar verhaal voor alle dubbelbloedigen maar ook voor enkelbloedigen invoelbaar wordt.

Gemakshalve splits ik het juryrapport op:

In het autobiografische Dubbelbloed doet Etchica Voorn verslag van de zoektocht naar haar eigen ik. Als dochter van een Nederlandse moeder en Surinaamse vader, die op haar vijfde uit elkaar gingen, voelt ze zich nergens echt helemaal thuis. Het thema is inmiddels bekend in de literatuur, maar Voorn heeft het vermogen om in ragfijne trefzekere miniatuurtjes te schetsen wat het voor haar betekent om niet wit en niet zwart te zijn.

Hier ben ik het volledig mee eens, ja dit thema is bekend binnen de literatuur maar nog niet in deze vorm, in mooie miniatuurtjes vertelt Voorn hoe het is om niet wit en niet zwart te zijn, of wellicht beter gezegd, hoe de rest van de wereld hier tegenaan kijkt.

Op pagina 13 dacht ik even aan Adriaan van Dis, bijzonder mooi <3

Wat het betekent om niet wit en niet zwart te zijn terwijl je familie dat wel is.

Nergens larmoyant of sentimenteel tekent ze openhartig haar herinneringen op. Het is alsof ze zelf nog altijd verbaasd is als ze haar Drentse overgrootvader vanuit de kamer hoort roepen of haar moeder al weg is ‘met die zwartjes’.

Nergens wordt Voorn sentimenteel inderdaad, het is de opsomming van haar jeugd en haar verdere leven maar nergens klinkt er een verwijt, zo bijzonder en mooi!

Een levensles van haar moeder op pagina 29

Uiterlijk en ook kleur speelden geen rol. Punt uit! deze les van mijn moeder heb ik altijd met mij meegedragen. Haar intentie is onvervalst en oprecht: iedereen is gelijk. Als is de één een mossel en de ander een oester, we zijn allemaal schelpdieren. Zo staat mijn moeder in het leven.

Tegelijkertijd moet haar Surinaamse oma naar wie ze als meisje jarenlang onbeantwoorde brieven schreef, niets van haar hebben als ze de 92-jarige dame eindelijk ontmoet.

Dit greep mij best aan, als jong meisje schreef ze vele brieven maar haar Surinaamse oma schreef nooit terug.

Het schrijnt en schuurt in dit boek. Voorn hunkert, maar ze veroordeelt nooit. Dit plus haar vermogen om naast haar pijn, de rijkdom te zien van haar dubbele afkomst, maakt dat haar verhaal voor alle dubbelbloedigen maar ook voor enkelbloedigen invoelbaar wordt.

Als ‘enkelbloedige’ kan ik dit beamen, ik voel mij soms haast ongemakkelijk om de reacties die Voorn krijgt in het boek, daar waar ik geneigd ben om geïrriteerd te raken, blijft de auteur kalm.

Deze zin op pagina 98, de auteur vertelt dat de zoektocht naar haar afkomst niet begrepen werd door haar man, wat mooi omschreven <3

Mijn zelfonderzoek is zo pril. Ik voel me een kreeft die net zijn harnas heeft afgeschud, het vel onbeschermd.

Op pagina 111, mooi:

Elke ervaring doet ertoe, bouwend aan de slinger van je leven

Ken ik één van de andere boeken op de shortlist?

  • Griet op de Beeck – Het beste wat we hebben (Prometheus)
  • Renate Dorrestein – Dagelijks werk (Podium)
  • Laura van der Haar – Het Wolfgetal (Podium)
  • Hella de Jonge – Hartschade (Atlas Contact)
  • Charlotte Mutsaers – Harnas van Hansaplast (Das Mag)
  • Nina Polak – Gebrek is een groot woord (Prometheus)
  • Marieke Lucas Rijneveld – De Avond is ongemak (Atlas Contact)
  • Aya Sabi – Verkruimeld land (Atlas Contact)
  • Etchica Voorn – Dubbelbloed (In de Knipscheer)
  • Jolande Withuis – Raadselvader (De Bezige Bij)

Ik heb alleen De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld gelezen (en hier gerecenseerd), en ik kan ze niet naast elkaar leggen en zeggen welk boek beter is, Rijneveld vind ik pure literatuur en Dubbelbloed is een bundeling van autobiografische korte verhalen die mij raken.

Slotconclusie

Als dit boek de Opzij literatuurprijs 2018 niet had gewonnen, dan had ik het boek waarschijnlijk niet opgemerkt en dat is jammer want ik heb genoten van dit boek. Ik ben dus aangenaam verrast, ik stap eens uit mijn comfortzone en ontdek een voor mij nieuwe auteur.

Lees hier hoe Dubbelbloed is ontstaan.

Dit was mijn eerste bijdrage aan de Maand van de Surinaamse literatuur.

Lees jij weleens prijswinnende boeken, boeken die jij zelf niet uitgekozen zou hebben?

 

6 gedachten over “HET JURYRAPPORT – Dubbelbloed van Etchica Voorn”

  1. Een originele manier van bespreken, Sandra. En wat weet jij toch altijd mooie citaten te vinden. Ik had geen idee wat ik van dit boek kon verwachten, maar het is nu duidelijk dat het aantrekkelijk genoeg is om ook eens te lezen.
    Een prijswinnend boek van een mij onbekende auteur kan ik me niet zo direct herinneren. Maar ik mag graag debuten lezen en soms blijkt daar wel eens een prijswinnaar tussen te zitten. Mij schiet deze aanrader te binnen Bart Vercauteren Het graf van de voddenraper (zie mijn blog). Hij verloor met slechts enkele stemmen van Buwalda’s Bonita Avenue de Debutantenprijs van 2011. Dankzij een oneerlijk mediaspectakel. Zodat dit pareltje in de vergetelheid verdween. Ik ben er nog boos over……

    1. Dankjewel Jannie! Ik heb je recensie van Bart Vercauteren van Het graf van de voddenraper net gelezen en snap je boosheid, als ik alleen al naar jouw citaten kijk dan snap ik niet waarom Bonita Avenue won? Ik heb Bonita Avenue gelezen maar ik schreef er geen recensie van, ik ontdekte geen mooie zinnen, ik vond het verhaal afwisselend leuk en dan weer walgelijk (en ik zie graag dat ‘walgelijk’ in een boek een doel heeft maar dit ontbrak mijns inziens?) maar dan lees ik liever een boek van Dimitri Verhulst, waar de stijl mij enigszins aan deed denken. Ik heb Het graf van de voddenraper op mijn lijstje gezet, ik ga het lezen, dankjewel (we gaan er samen voor zorgen dat dit pareltje niet in de vergetelheid verdwijnt)!

  2. Hoe snel kan het gaan. Inderdaad deze titel gehoord toen dit boek de Opzij literatuurprijs won. Ik vond het zo’n mooie vondst, maar ik was het alweer vergeten, ook dat ik het wel zou willen lezen. Nu dus maar gereserveerd in de bibliotheek.

  3. Ik had die editie van Opzij gekocht, en ben ook wel nieuwsgierig naar ‘Dubbelbloed’. Naar wel meer boeken van hun shortlist, trouwens, er stonden voor mij ook wel meer namen op die ik nog niet kende, wat ik altijd wel leuk vind.
    Op zich lees ik niet perse alle prijswinnaars, maar ik heb me laatst een boek van Alice Munro gekocht. Voor mij wel buiten mijn comfortzone, omdat ik graag romans lees en zelden korte verhalen.

    1. Ha en ik dacht er te laat aan om die Opzij te kopen en uiteraard vergeet ik steeds bij de bibliotheek even te checken of deze Opzij er nog ligt 😉 Alice Munro heeft de Nobelprijs voor de literatuur gewonnen toch? Ik lees sinds dit jaar juist vaak korte verhalen, het staat nog op mijn lijstje om er eens een artikel over te schrijven, ik schuif het idee gelijk even omhoog, thanks!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.