RECENSIE – In het buitengebied van Adriaan van Dis

Vorig jaar had ik een langdurige leesdip, ik las een boek en legde het net zo makkelijk half gelezen weer aan de kant, met als resultaat dat ik geen boeken kocht vorig jaar en hooguit 18 boeken las in geheel 2017. Daardoor heb ik een aantal uitgaves gemist vorig jaar, waaronder ‘In het buitengebied’ van Adriaan van Dis.

In het buitengebied - Adriaan van Dis - Atlas Contact - 2017
In het buitengebied – Adriaan van Dis – Atlas Contact – 2017

Het verhaal op de achterkant

In het Buitengebied is een roman over alleen wonen. Een schrijver heeft zich gevestigd in een afgelegen vallei – ver van de stad en zijn vrienden. De stilte is tastbaar. In de lente hoort hij de vliesjes van de haagbeuk knappen, maar het sterkst klinkt een tergende binnenstem die de man confronteert met zijn angsten en obsessies. Van Dis toont in deze roman-in-verhalen hoe kwetsbaar eenzaamheid kan zijn en hoe obsessief het verlangen naar de dood. Ook geeft hij in In het Buitengebied een prachtig tijdsbeeld van een veranderend Nederland. Niet altijd even vrolijk, al weet Van Dis het met zijn ironie en zelfspot gelukkig licht te houden. Ja, vrolijk zelfs.

In ‘In het buitengebied’ spreekt vooral de Binnenstem van de auteur, let wel, de hoofdpersoon (toevalligerwijs ook een auteur) over wie dit boek gaat moet je vooral niet verwarren met de auteur Adriaan van Dis zelf. Die Binnenstem kletst en moppert wat af, gelukkig zit de hoofdpersoon zelf  vol zelfspot en ironie en dat maakt het geheel toch behoorlijk luchtig.

‘In het buitengebied” is een roman in verhalen. Er staan vijf korte verhalen in en daar tussen nog eens zes zeer korte verhalen. Ik heb meerdere keren hardop zitten lachen tijdens het lezen van dit boek. Ja het gaat over eenzaamheid, alleen zijn en dat voel ik als lezer, maar toch, die ironie, die zelfspot, ik genoot er van (de hoofdpersoon roetsjt op een zwarte rubberbinnenband de rivier af, zie je het voor je?)! De roman vorm herken ik: de hoofdpersoon loopt netjes mee in alle verhalen, elk verhaal gaat over ontmoetingen en zijn eenzaamheid alleen zijn.

Als je naar de foto hierboven kijkt dan weet je waarschijnlijk al wat mijn favoriete (zeer korte) verhaal in dit boek is, juist, ‘Oh geest uit een potje‘ (die naam geef ik gemakshalve aan dit verhaal, de zeer korte verhalen hebben geen titels). Ik gebruik het zelf elke dag, klop het op in een emmer heet water voor een sopje, smeer het op vlekken in het wasgoed en soms was ik er stiekem mijn handen mee omdat de geur mij zo aan mijn overleden moeder doet denken. Ehm ja, die lofzang van Van Dis op (Driehoek) groene zeep snap ik dus wel! Tot vorige week gebruikte ik overigens al jaren een andere variant (van Tricel) omdat mijn supermarkt geen echte Driehoek groene zeep verkocht, maar ik ontdekte de originele pot bij Albert Heijn, het sprong spontaan in mijn winkelmandje, ik pakte het uit het schap en kocht het.

Mooie en grappige zinnen en wat viel mij op

Aikiko arriveerde in een doos

Maar soms verstonden haar ogen mij niet. Want toen ik haar de kimono voorhield – zwarte kraanvogels tegen een karmozijnrood meer – en vroeg of ik haar vreselijke jumpsuit mocht uittrekken, somde ze een lijst van trampolinehallen op.

“No kimono. Kimono only for tea.” Dus dronken we veel thee. Tot bol.com met behoorlijk ondergoed en mantelpakjes kwam.

Rivka komt op bezoek (met de taxi) vanuit Brussel bij de hoofdpersoon

De chauffeur kon gaan. “Ik bel hem wel als ik genoeg van je krijg.” Maar moest ik dan niet even koffie voor hem zetten, na zo lange rit… “Ben je mal, dat zijn ze gewend. Hij zal zich wel ergens vermaken.” Ze duwde een rolkoffer naar me toe: “Pak aan.” (O jee, bleef ze logeren?)

Ik had nog veel meer over Rivka willen lezen trouwens, Van Dis had van mij een boek over haar mogen vullen, wat een heerlijk swierig taalgebruik (‘onze armen en vingers tastten naar herinnering‘)!

In een volgend verhaal (Victor) vraagt de hoofdpersoon zich af wat het verhaal van de nieuwe tuinman is, hij heeft een hand waar drie vingers aan ontbreken

Hoe kreeg ik die drie ontbrekende vingers boven tafel?

Je vader, zet je vader in. Het oude liedje: betere munitie heb je niet. Laat zijn oorlog knallen, sluit hem op in een zinken hok. Hup, de zweep erover, de jungle in en pik wat leed her en der en plak nog meer littekens op zijn rug. Cinema! En vergeet jezelf niet: de grootste zielepiet ben jij! Kassian. Je vader sloeg de doden van zich af. Ja, je kent het gloeiende eelt van zijn hand. Slachtoffer, slachtoffer – wat een prachtige rol.

Er is ingebroken bij de hoofdpersoon, de politie komt snel ter zake

Ze namen foto’s, noteerden vermiste spullen. Toonden verbazing: “Prachtige tuin! Woont u hier alleen?” “Nee,” zei ik. “Mijn zonen houden hier ook kantoor. Ieder heeft zijn eigen tafel”. “En uw vrouw?” Had ik niet meer. En het waren haar zonen. Ook schrijvers, voor de krant. Ik had zin om eens flink te liegen.

Een aantal verhalen dacht ik trouwens te herkennen, en pas nadat ik ‘In het buitengebied’ voor de tweede keer las kon ik het gevoel van herkenning niet meer van mij afschudden. Ik ging op zoek en vond de verklaring voor mijn gevoel, gedeeltes (van een aantal verhalen) zijn eerder gepubliceerd bij De Gids. Há, die las ik een aantal jaar terug dus, ik was gerustgesteld en kon weer slapen.

Ik herkende trouwens nog meer in ‘In het buitengebied’: in ‘Claire’ dacht ik vaag een gedicht van Erich Fried te herkennen, ik maakte mijzelf wijs dat ik ze nu écht zag vliegen, tot ik de laatste pagina las (een opmerking), Van Dis heeft het gedicht ‘Schwächer’ van Erich Fried verwerkt in ‘Claire’ (het dreunde al twintig jaar in mijn hoofd en het moest er een keer uit). Voortaan lees ik eerst het nawoord, dat snappen jullie wel.

Ik begrijp waarom Van Dis dit boek heeft geschreven, waarom hij de noodzaak voelde om deze verhalen te bundelen als een dun boek. Ja het gaat over alleen zijn en dit boek is oh zo anders dan al zijn vorige boeken en daardoor -voor mijn gevoel en als liefhebber van zijn werk- is dit boek juist spannend geworden, want hoe zal het volgende verhaal zijn, welk zeer kort verhaal volgt, verrast hij mij steeds opnieuw? De eerste keer las ik dit boek in één ruk uit en daarna las ik het nogmaals, verhaal voor verhaal en maakte nog meer aantekeningen en ik genoot van de vaak melodieuze zinnen, heerlijk, dit boek vind ik een aanrader! Het antwoord is dus ja, Van Dis heeft mij echt verrast met deze roman in verhalen.

Ben je benieuwd naar dit boek, lees hier het eerste hoofdstuk (onderaan): klik

De lofzang over groene zeep leest Adriaan van Dis voor in DWDD, oh the joy <3 <3 (het start bij 9.10)!

 

Voeg dit boek toe op Goodreads of Hebban

 

ps vinden jullie het handig als ik voortaan een link toevoeg naar het boek op zowel Goodreads als Hebban of heeft het geen toegevoegde waarde voor jullie?

2 gedachten over “RECENSIE – In het buitengebied van Adriaan van Dis”

  1. Het stond al op mijn lijstje. Het komt beslist een keer aan de beurt, zeker nu ik net De heilige Rita van Tommy Wieringa heb uitgelezen. Dat speelt ook in een buitengebied. Lijkt me leuk die eens naast elkaar te leggen, al vermoed ik dat er weinig overeenkomsten zijn.

    1. Ik heb de eerste 100 pagina’s van De heilige Rita geluisterd via Storytel en ben toen gestopt, dit boek moet je niet beluisteren maar zelf lezen, vond ik. Hij staat nog op mijn lijstje. Beide boeken spelen zich af in het buitengebied en hebben ook eenzaamheid gemeen maar ik herkende er ook Boven is het stil van Gerbrand Bakker in, misschien kun je deze drie boeken naast elkaar leggen, sommige thematiek komt in alle drie de boeken voor?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *