LEESERVARING – Een knipperend ogenblik van Mirjam van Hengel

Nadat ik enige tijd geleden naar VPRO Boeken keek, waarin Mirjam van Hengel vertelde over haar nieuwe boek ‘Een knipperend ogenblik’, nam ik contact op met haar uitgever en vroeg een recensie-exemplaar aan.

Een knipperend ogenblik – Mirjam van Hengel – uitgever De Bezige Bij – ISBN9789403122908

Ik heb niet alle boeken van Remco Campert gelezen maar diegene die ik gelezen heb maakte een blijvende indruk op mij. Ik was nieuwsgierig naar deze biografie, al noemt de auteur dit liever een portret.

Het verhaal op de achterkant

“Eigenlijk wil ik gewoon elke morgen wakker worden en niks weten en gaan schrijven.’

Dat zegt Remco Campert, de virtuoos terloopse dichter die altijd zijn vinger aan de pols van de tijd heeft gehouden. Het verhaal van zijn leven loopt van de naoorlogse avant-garde via feestende jongeren rond het Vondelpark en toenemende publieke zichtbaarheid naar de stilte van een werkkamer. Er was de afwezige vader, er kwamen en gingen grote liefdes, maar altijd bleef het schrijven, dicht op de eigen huid.

Over de auteur

Mirjam van Hengel, die eerder het succesvolle Hoe mooi alles (2014) publiceerde over de liefde tussen Leo en Tineke Vroman, sprak wekelijks met Campert en kreeg inzage in al zijn papieren. Ze schreef een portret over de man die al meer dan een halve eeuw het Nederlandse literaire landschap kleurt, die even graag alleen is als in gezelschap, even lui als productief, even opgeruimd als melancholiek, even betrokken bij de wereld als onverstoorbaar zichzelf.

Ik las eerder ‘Hoe mooi alles – Leo en Tineke Vroman, een liefde in oorlogstijd’ van Van Hengel en dit vond ik een goed boek en ik kon dan ook niet wachten om in ‘Een knipperend ogenblik’ te beginnen.

Mirjam van Hengel heeft Remco Campert en zijn vrouw zo’n twee jaar lang wekelijks bezocht op vrijdagmiddag om klokslag 16.00 uur.

‘Een knipperend ogenblik’ opent met een quote van George Perec uit Ik ben geboren, wat mooi!

Alle schrijfarbeid vindt steeds plaats ten opzichte van iets wat er niet meer is, iets wat een ogenblik kan stollen in het schrijven, als een spoor, naar wat verdwenen is.

De auteur schrijft in het voorwoord:

Ik hoop dat dit boek een verhaal vertelt. Een encyclopedisch boek waar alles in staat is het niet en een boek dat op alleen feiten gebouwd is wilde ik niet maken. Niet over de schrijver die dichtte: liever geen biografie / waarin al deze gevoelens worden gemist’.

Kon je gevoelens maar vangen zoals Campert lievelingsschrijver Nabokov zijn vlinders ving. In een gazen net, helderwit, groter dan een hoofd.

Ieder hoofdstuk in dit boek begint met een foto en een quote uit het werk van Remco Campert en ook tussendoor worden quotes genoemd uit zijn werk, sommige stukken herken ik, wat het lezen nog leuker maakt.

Ik ben op een gegeven moment gestopt met het maken en bijhouden van aantekeningen in dit boek. In het eerste stuk tot aan pagina 264 onderstreepte ik bijna elke zin en zocht ik na ieder hoofdstuk aanvullende informatie op internet en dat haalde mij uit mijn concentratie en leesflow. ‘Een knipperend ogenblik’ is zeker geen boek dat je af en toe terzijde kan leggen, het wakkerde een enorme leeshonger in mij aan. Nadat ik verder las, stipte ik vervolgens hier en daar een zin aan en las daarna door totdat ik het uit had. Nadat ik het boek uit had heb ik diverse dingen nagezocht op internet en deze volgorde had als resultaat dat ik het boek veel beter tot mij kon nemen en linken tussen een aantal zaken kon leggen.

Nadat ik het boek uit had heb ik een week later bepaalde stukken herlezen, puur voor mijn eigen beleving en uiteraard voor het schrijven van deze leeservaring. Ik blijf het lastig vinden om een recensie of leeservaring te schrijven over een non-fictie boek / biografie, ik wil zo weinig mogelijk verklappen van de inhoud maar ik wil daarnaast wel iets over dit boek vertellen, en dat blijft lastig naar mijn mening.

Mirjam van Hengel is behalve zorgvuldig ook kritisch geweest tijdens het schrijven van dit boek, Campert gaf bijvoorbeeld aan dat hij weinig herinneringen heeft aan zijn vader maar door deze quote ontdek je dat deze herinneringen wellicht eerder vervaagd zijn, dan nooit hebben plaatsgevonden.

Van Hengel:

Remco heeft altijd gezegd dat hij zijn vader na de scheiding nog maar 4 of 5 keer gezien heeft en gaandeweg brokkelden zelfs daar nog een paar herinneringen af.

En

Het is heel opmerkelijk dat er niet meer herinneringen zijn, want in de jaren 1937 en 1938 heeft hij langere tijd bij zijn vader doorgebracht.

Mijn slotconclusie

Is dit een boek dat door elke Campert fan gelezen moet worden: daar zeg ik volmondig ja op. Sterker nog, elke beginnende literatuurliefhebber en gevorderde literatuurliefhebber zou dit boek moeten lezen. Er valt zo veel te leren uit dit boek, voor mij zijn behalve de vragen die ik over het leven van Campert had, ook een aantal vragen die ik over literatuur in het algemeen had zijn ingevuld, fijn!

Achterin het boek staan behalve de bibliografie van Remco Campert zelf ook nog een referentielijst met alle genoemde citaten in het boek en het bevat een overzicht van de geraadpleegde archieven door de auteur. Hierdoor is het een mooi en volledig boek geworden en is mijn te lezen boekenlijstje weer gegroeid, prima!

Heb jij ‘Een knipperend ogenblik’ al gelezen?

 


Deze item zijn een mooie aanvulling op het boek (voor of nadat je het hebt gelezen):

  • Klik hier voor de podcast van het radioprogramma Kunststof met een interview met Mirjam van Hengel
  • Klik hier voor de aflevering van VPRO Boeken met Mirjam van Hengel
  • Klik hier voor een interview van Theodor Holman (OBA) met Mirjam van Hengel

Ik wil uitgever De Bezige Bij heel erg bedanken voor het ter beschikking stellen van dit recensie-exemplaar*.

4 gedachten over “LEESERVARING – Een knipperend ogenblik van Mirjam van Hengel”

  1. Als echte Campert liefhebber heb ik in huis en ben ik er net aan begonnen. Ik heb een plank vol van Campert, poëzie en proza. En over Campert. Eerst las ik Jagtlust van Annejet van der Zijl over Fritzi ten Harmsen van der Beek (een toenmalige echtgenote van Campert). Daarna het Schrijversprentenboek Remco Campert: al die dromen, al die jaren. (Recensies van beide staan op mijn blog). Vooral uit dat laatste boek leerde ik veel over hem. Er staan heel veel foto’s in, dat beviel me ook wel. Ik stap dus niet blanco in Het knipperend ogenblik, maar ik verwacht er wel veel van.
    Als je tijd hebt, kan ik je bovenstaande boeken ook aanraden.

    1. Ah dankjewel voor de boekentips, ik heb ze genoteerd, ik ga deze week jouw recensies lezen. Wat heerlijk dat jij zoveel werk van Campert in de kast hebt staan!

  2. Hoi Sandra, Remco Campert hoort voor mij tot die schrijvers die ik niet echt geweldig vind, maar die ik wel altijd met plezier lees. Het leukste boek dat ik van hem las vind ik “Tjeempie, of Liesje in Luiletterland”. Van zijn wat nieuwere boeken vond ik “Een mooie jonge vriendin” ook heel aardig. Groetjes, Erik

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.