LEESERVARING – Sleuteloog – Hella S. Haasse

Ik las Sleuteloog van Hella S. Haasse afgelopen week, voor mijn gevoel blijf ik een beetje hangen in Nederlands-Indië qua boeken want ook hierna lees ik hier een boek over: De stille kracht van Louis Couperus.

Sleuteloog – Hella S. Haasse – luisterboek

Deze leeservaring had vanmorgen om 06.30 uur (zoals al mijn blogposts) online moeten komen, maar gisteravond was ik opeens niet meer tevreden over mijn leeservaring en besloot ik het vandaag te herschrijven.

Ik koos er voor om Sleuteloog via de Luisterbieb app van de bibliotheek te beluisteren in plaats van zelf te (her)lezen. Ik maakte hier echt tijd voor anders zou de helft van het verhaal aan mij voorbij gaan, een boek beluisteren en tegelijkertijd strijken, stofzuigen of afwassen is niet aan mij besteed zo bleek eerder dit jaar (klik). De stem van Willem Nijholt is fijn om naar te luisteren, een aanrader!

De auteur

Hélène Serafia (Hella) Haasse (Batavia, 2 februari 1918 – Amsterdam, 29 september 2011), auteursnaam Hella S. Haasse, was een Nederlandse auteur van romans, essays, toneel en poëzie. Haar bekendste titels zijn de in 1948 als boekenweekgeschenk verschenen novelle Oeroeg, de historische roman Het woud der verwachting uit 1949 en de Indische roman Heren van de thee uit 1992. In 1983 werd haar de P.C. Hooft-prijs toegekend en in 2004 de Prijs der Nederlandse Letteren (bron Wikipedia).

Het verhaal op de achterkant

Een journalist benadert de kunsthistorica Herma Warner met de vraag of zij hem informatie kan verschaffen over Mila Wychinska. Hij is die naam tegengekomen in een dossier over mensenrechtenactivisme in Zuidoost-Azië.Het verzoek dwingt Herma zich te verdiepen in het verleden dat zij dacht voorgoed achter zich te hebben gelaten. Zij kende Mila vanaf haar jeugd als Dee Mijers, haar schoolvriendin in die tijd. Zij probeert de feiten omtrent het leven van Dee Mijers alias Mila Wychinska te reconstrueren, en wordt overspoeld door een golf van herinneringen aan haar jeugd in Nederlands-Indië en de jaren daarna. Ingeslapen en verdrongen emoties komen weer aan de oppervlakte. Zij wordt zich opnieuw bewust van de duistere kanten van haar vriendschap met Dee, haar bijna mystieke band met Non, Dees tante, haar fascinatie voor de oude Indo-Europese familie van landeigenaren waartoe Non en Dee behoorden, en bovenal van haar verhouding tot Taco Adema, met wie zij sinds hun middelbare-schooltijd in Batavia een paar heeft gevormd. Er blijft veel raadselachtig. Welke omstandigheden hebben haar huwelijksleven met Taco zo diepgaand beïnvloed en beschadigd? Wat er met Dee is gebeurd, nadat zij elkaar uit het oog hadden verloren, weet zij voor een deel uit mededelingen van Non, maar die geven niet op alles antwoord. Ook over de plotselinge verdwijning van Non tast zij in het duister.

Herma Warner ontvangt een brief van een journalist die haar vraagt naar meer informatie over haar jeugdvriendin Mila Wychinska (geboren als Dee Mijers (ook wel Adèle of Adé), later veranderde zij haar naam naar Mila Wychinska (haar moeders meisjesnaam) om al haar verbondenheid met Nederlands-Indië uit te wissen.

De jeugd en adolescentie van Dee Mijers weet Herma zich grotendeels te herinneringen, maar wat er daarna met Dee gebeurde is haar onbekend (als lezer vroeg ik mij af of dit echt zo was). De journalist heeft slechts flarden van informatie gevonden en dringt er bij Herma wanhopig op aan om vooral te graven in haar geheugen.

Middels het schrijven van brieven naar elkaar, waarbij je de brieven van Herma aan de journalist niet leest, maar andersom wel, komt er stukje bij beetje meer informatie naar boven voor de lezer. Langzamerhand vormt zich een beeld van wat zich heeft afgespeeld in het leven van Dee, zij lijkt bij diverse strijdtonelen waar het draaide om gelijkheid een belangrijke rol te hebben gespeeld.

Discriminatie, het geloof, mystiek, het zit allemaal in Sleuteloog! Tijdens het herlezen herinnerde ik mij bepaalde dingen, die Indische kist bijvoorbeeld -toen ik ‘Ik kom terug’ van Adriaan van Dis las (klik) dacht ik gelijk, oh nee hè niet wéér zo’n Indische kist-.

Soms vond ik het boek lastig om te volgen, neem nou die verwarrende familiegeschiedenis* waarin talloze nationaliteiten aanwezig waren, ik hield pen en papier bij de hand en had dit tot het einde van het boek nodig. Soms ontdekte ik een hoofdlijn maar niet veel later ging het verhaal weer een andere kant op waardoor ik het lastig bleef vinden om het te volgen, zeker als luisterboek. Ik heb vandaag dan ook het boek, (dat ik al in huis had gehaald voor de verklarende woordenlijst), gelezen en was benieuwd of dit e.e.a. zou verduidelijken en het antwoord hierop was gelukkig ja! Feit is dat ik nu definitief afscheid neem van luisterboeken, dat moge duidelijk zijn 😉

Ik vond het trouwens jammer dat niet alle Indische woorden in de verklarende woordenlijst stonden, van sommigen woorden kon ik de betekenis raden, andere woorden zocht ik maar via Google Translate.

Raad ik dit boek aan? Ja, een volmondig ja! Ik moest opnieuw wennen aan de schrijfstijl van Haasse maar ik heb vandaag tijdens het herlezen echt genoten, hoe het verhaal zich langzaam ontvouwt, die traagheid en dwalingen, mooi!

Welke boeken van Hella S. Haasse heb jij al gelezen?

 

 

* achterin het boek staat een beknopte stamboom

10 gedachten over “LEESERVARING – Sleuteloog – Hella S. Haasse”

  1. Ik denk dat het een mooie ervaring is, maar dan wel lezen begrijp ik. Luisterboeken zijn aan mij ook niet besteed. Ik wil andere dingen kunnen doen tussendoor. Ik denk wel dat Willem Nijholt niet voor niets is gekozen om dit boek voor te lezen. Hij was bevriend met Hella Haasse en heeft zelfs een boek met brieven aan haar gepubliceerd: Met bonzend hart

  2. Hoi Sandra, ik heb “Sleuteloog” ooit gelezen voor een leesclub waar ik inzat. Ik vond het destijds wel aardig, maar niet heel bijzonder en voel geen behoefte om het te herlezen. Ik heb meer boeken van Hella Haasse gelezen, oa “Heren van de thee”, maar haar korte debuutroman “Oeroeg” blijf ik toch haar beste boek vinden. Groetjes, Erik

  3. Ik las uiteraard ook Oeroeg (boekenweekgeschenk). Daarnaast Heren van de thee, Transit (ook een boekenweekgeschenk), Sleuteloog en Het tuinhuis (verhalenbundel, ook een aanrader). Ik houd niet van luisterboeken, omdat ik graag terug wil bladeren, op mijn eigen tempo lezen, stukjes tweemaal lezen. Ik heb erg genoten van Sleuteloog. De recensies vind je op mijn blog.

  4. Je hebt gelijk Sandra, niet ieder boek is geschikt als luisterboek. Zo ben ik ooit begonnen in Ik kom terug van Adriaan van Dis en Augustus van John Williams, maar daar raakte ik in de eerste hoofdstukken al het spoor bijster.

    Thrillers en wat lichte romans zijn wel geschikt.

    1. Ja dat denk ik ook Sue, ik heb 2 boeken van Inge Ipenburg geluisterd via Storytel en die kon ik prima volgen. Ik kom terug moet je echt zelf lezen, ik heb een stuk van het luisterboek beluisterd maar raakte ook het spoor bijster, de hoofdstukken waarin het verhaal wisselt van nu naar verleden en weer terug is haast niet terug te horen via het luisterboek terwijl het in het boek gewoon goed te volgen is (kan ook zijn omdat de stem van Van Dis mij afleidt, ik luister graag naar zijn stem maar daardoor mis ik wat hij zegt (volg je mij nog haha?).

  5. Fijne recensie is dit weer. Sleuteloog las ik enkele jaren geleden, Oeroeg heb ik vaker gelezen. Anderhalf jaar geleden hebben we Woud der verwachting gelezen met het Klassieker Genootschap op Hebban. Dat is heel anders dan de Indie romans maar ook erg prachtig.
    Door omstandigheden ben ik zelf nog niet aan klassiekers toegekomen maar ik hoop er toch één te lezen deze maand.

    1. Dankjewel Gigi! Oh nu maak je mij nieuwsgierig, ik ken Woud der verwachting niet, ik ga komende week even kijken bij het Klassiek genootschap op Hebban, dank voor de tip!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.