RECENSIE – Olijven moet je leren lezen van Ellen Deckwitz

‘Olijven moet je leren lezen’ – een cursus genieten van poëzie – van Ellen Deckwitz is wat mij betreft een must-have als je graag poëzie leest of als je meer over poëzie wilt weten.

Olijven moet je leren eten – Ellen Deckwitz – Atlas Contact – ISBN 9789045031347

Deze recensie stond voor gisteren (zaterdag) ingepland maar om de één of andere reden kwam het niet online? Ik heb de blogpost met mijn favoriete gedicht daarom verschoven naar vanmiddag (zondag).

Laat ik beginnen met de titel, deze lijkt wat raar, maar Deckwitz legt het in het begin van het boek uit (pagina 11):

Misschien is poëzie niets voor je, maar dat weet je pas als je haar een kans hebt gegeven, want laten we wel wezen, hoe wist je vroeger dat olijven te eten waren. 

Het boek bestaat uit 23 ‘lessen’ en elke les belicht een andere facet van poëzie. Uiteraard viel les 7 ‘wie was de John Lennon van de poëzie’ mij op, hierin vertelt zij o.a. over (mijn favoriete dichteres!) Emily Dickinson (1830 – 1886) en wat haar werk zo bijzonder maakte (pagina 54):

Men viel over haar eigenaardige, ogenschijnlijk willekeurige hoofdlettergebruik. Je zou haar op basis daarvan bijna aanzien voor een Duitse met dyslexie. Ook de interpunctie, de vele streepje en puntjes, zorgden voor een vervreemdend effect, waardoor haar poëzie deels in morsecode lijkt te zijn opgeschreven. En, het meest blasfemische van alles: ze gebruikte relatief weinig rijm.  

Dickinson schreef bijna 1800 gedichten maar slechts zeven gedichten werden gepubliceerd tijdens haar leven.

Ik vond les 9 ‘waarom rijmen er tegenwoordig zo weinig gedichten’ verhelderend met een uiteenzetting van de meerdere soorten rijm, deze kennis was wat weggezakt bij mij en in les 10 ‘waarom kan een gedicht niet alles betekenen’ vond ik de volgende zinnen treffend (pagina 73):

Een gedicht betekent niet álles. Een gedicht wil zichtbaar maken wat de lezer nog niet eerder heeft gezien, en stuurt diens blik via taal. Daarvoor is elk woord, elke komma afgewogen.

En op pagina 74

Poëzie is dus eigenlijk een leesafspraak.

Het ‘Basisboek literatuur‘ is het enige andere boek dat ik gelezen heb om meer over poëzie te leren. Wat ik daarvoor van poëzie wist: zoek naar de metafoor (al zit deze er niet altijd in), begrijp het wit en geniet. Toch hielp het ‘Basisboek literatuur’ mij enorm, ik begrijp poëzie beter en ik ben niet meer geneigd om steeds dichtbundels van dezelfde auteurs te lezen (Emily Dickinson, Boudewijn Büch en Remco Campert).

‘Olijven moet je leren lezen’ heeft nog veel toegevoegd aan mijn kennis over poëzie, mede door de manier waarop het gepresenteerd wordt blijft het boeiend. Het boek bevat verder illustraties van Jenna Arts, er is veel ruimte voor wit en er staan extra tips in diverse kaders, daarnaast is de toon immer luchtig, een fijn boek en een dikke aanrader!

Ik heb één nadeel ontdekt aan ‘Olijven moet je leren lezen’: mijn te lezen boeken lijst is weer gegroeid, Deckwitz noemt veel poëziebundels en ik bleef ze noteren op mijn lijstje, ook ‘Het geheim van het vermoorde geneuzel’ (bundeling van zijn essays over poëzie) van Ilja Leonard Pfeijffer.

Heb jij ‘Olijven moet je leren lezen’ al gelezen, wat vond jij van dit boek, enne deel gerust de link naar jouw recensie in de comments?

Morgen, vanmiddag plaats ik mijn favoriete gedicht en vertel ik hoe ik poëzie lees.

 

Ik leende dit boek bij de bibliotheek.

21 gedachten over “RECENSIE – Olijven moet je leren lezen van Ellen Deckwitz”

    1. Ja heel fijn, ik heb hem op mijn lijstje gezet in de hoop dat ik een keer tegen een tweedehands exemplaar aanloop (ik ben geduldig 😉 ), fijn als naslagwerk. Mooie recensie heb jij geschreven en leuk dat jij ook Emily Dickinson eruit hebt gelicht! Heb jij de film A Quiet Passion al gezien, een film over het leven van Emily Dickinson?

  1. ‘Olijven moet je leren lezen’ staat nog steeds op mijn nog-te-lezen-lijstje. Het lijkt me dat zo’n toegankelijk (?) boek over poëzie het plezier om gedichten te lezen weer aanwakkert. Ik ga in de bieb op zoek! Dank voor je recensie :-).

      1. Mooi is dat hè Niek? Dankjewel voor het delen van jouw recensie, een treffende recensie trouwens en inderdaad de illustraties zijn mooi in dit boek (in het begin begreep ik ze ook niet helemaal, later wel, ik heb zelfs het boek nog op z’n kop gehouden hihi).

  2. Gelijk toen het uitkwam wilde ik het lezen en ervan leren. Tot nu toe ben ik er nog in bezig, natuurlijk niet continu, omdat er zó veel uit te leren valt en ik graag de diepere betekenissen uit de poëzie wil halen. En nog snap ik sommige gedichten niet. Maar genieten kan ik er wel van en als ik ze niet snap dan denk ik maar dat ze niet voor mij zijn 😊

    1. Hoi Marlies, dat snap ik wel, zo ben ik al een half jaar aan het lezen in ‘Hoe lees ik korte verhalen’ van Lidewijde Paris. Haar eerste boek had ik zo uit, mede doordat we dezelfde manier van lezen hebben (ik trek een boek ook figuurlijk uiteen) maar ik blijf hangen in haar tweede boek omdat ze zoveel nieuwe inzichten geeft, telkens weer, zo goed.
      Die regel houd ik ook aan, als ik een gedicht echt niet snap, dan is het niet voor mij geschreven hihi 😉 Gelukkig blijven er nog genoeg mooie gedichten over.

  3. Mijn recensie staat ook online, maar dat had je al gezien: https://antoinettesboekencommentaar.com/2018/11/26/olijven-moet-je-leren-lezen/

    Het is wel een boek wat mij blijft bezig houden, zo vraag ik me af of het mij echt lukt om goed naar een dichter te luisteren, als ik eigenlijk al na een paar regels geen klik heb en het gedicht dus geen tweede kans geef. Het is bijna alsof ze iets onmogelijks vraagt, terwijl ze het aan de andere kant ook zo laagdrempelig houdt, met humor, herkenning, simpele adviezen als zoeken naar mooie zinnen.

  4. Misschien, het is maar en losse gedachte, komt een gedicht (net als soms een roman) pas echt binnen op het moment dat de lezer er klaar voor is. Door leeftijd/levenservaring, ervaring met meer poëzie of door het veranderen van het referentiekader. Dus als het nu niet klikt, dan komt dat misschien later wel. Of nooit, kan natuurlijk ook heel goed. Om voor mezelf te spreken: ik wil best ergens moeite voor doen, maar als het worstelen wordt, dan haak ik af.

    1. Als ik worstel met een gedicht van Emily Dickinson dan bedenk ik mij altijd maar dat ondanks dat zij bijna 1800 gedichten heeft geschreven, zij ze zelf wellicht niet allemaal gepubliceerd had willen zien.
      Dat ben ik met je eens, de lezer moet er klaar voor zijn en ik denk dat levenservaring inderdaad ook meespeelt, leeftijd in iets mindere mate maar je hebt zeker een dosis geduld nodig, poëzie kost tijd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.