RECENSIE: En we noemen hem van Marjolijn van Heemstra

Marjolijn van Heemstra -auteur, theatermaker en dichter- is zwanger en is voornemend haar zoon -waarvan zij op dat moment zwanger is- te vernoemen naar haar oudoom Frans. Op haar achttiende heeft zij een ring gekregen van haar oma, deze ring behoorde toe aan deze oudoom, hij stond binnen de familie bekend als verzetsheld en de ‘Bommenneef’. Oma laat haar die dag beloven dat zij haar eerste zoon naar Frans zal vernoemen en vraagt haar de ring aan hem door te geven.

Ik lees zelden een boek in één ruk uit maar ik haalde ‘En we noemen hem’ bij de bibliotheek en las het vervolgens in één ruk uit, het verhaal is enorm boeiend en naarmate de zwangerschap van Van Heemstra vorderde, groeide mijn nieuwsgierigheid mee.

Het vertrekpunt van ‘En we noemen hem’ is de familie van de auteur. Haar partner ‘D’ speelt een belangrijke rol op de achtergrond, hij zorgt voor reflectie. Voordat zij haar zoon vernoemt wil zij meer weten over de bewuste aanslag op 5 december 1946, de aanslag die bekend staat als de zogenaamde ‘Sinterklaasmoord’.

Tijdens haar zwangerschap, die in weken wordt benoemd bovenaan elk hoofdstuk, wil zij de belofte aan haar oma inlossen maar zij wil eerst achterhalen wat er met ‘Bommenneef’ gebeurd is. Haar arts schrijft haar op een later moment bedrust voor maar de urgentie om de waarheid rondom ‘Bommenneef’ te vinden leeft 70 jaar na dato zo sterk bij de auteur dat zij dit advies in de wind slaat en daar zit gelijk de spanning van het verhaal, terwijl de zwangerschap vordert, neemt haar zekerheid rondom ‘Bommenneef’ af.

Een mooie verwijzing naar Coetzee op pagina 60:

Er schiet me een fragment te binnen uit een boek dat ik laatst las – Coetzee (‘Het goede verhaal‘), denk ik – waarin stond dat wij mensen zoveel waarde hechten aan de volledige waarheid hoe lelijk die ook is, omdat we ervan overtuigd zijn dat het leven volgens een bepaalde dramaturgie verkoopt.

Al tijdens het lezen weet je als lezer dat Frans van Heemstra onmogelijk een oorlogsheld kon zijn geweest, simpelweg om het feit dat hij zijn heldendaad pas ná de Tweede Wereldoorlog uitvoert in 1946. Op 5 december 1946 heeft Frans Julius Johan van Heemstra een heldendaad verricht, hij bezorgt die avond een Sinterklaas ‘surprise’ aan de Prinsegracht in Den Haag, daar woont een man die fout was tijdens de Tweede Wereldoorlog, deze man, F.G.J. Boer, is hier echter nooit voor berecht, Frans van Heemstra heeft dit niet kunnen verkroppen en onderneemt actie.

Herman zit aan de witte tafel in het Nationaal archief (pagina 87) en zegt tegen Van Heemstra:

‘Ik probeer daar aan die witte tafel te zitten als iemand die toen (tijdens de Tweede Wereldoorlog) leefde, zonder de ballast van zeventig geschiedenislessen. Dat is de enige manier om bij hem (zijn vader) te komen. Maar het kost zoveel moeite je te realiseren dat de geschiedenis is opgebouwd uit mensen van nu, alleen een ander nu, dat zij gedacht hebben als wij, gezocht, geprobeerd, dat hun leven bestond uit moeilijke beslissingen en werkelijk leed en echte pijn. Dat het echt was en het net zo rommelig en chaotisch als onze levens nu’.

Van Heemstra schrijft bijna op een abstracte manier en haar journalistieke en historisch verslag is tot op de komma nauwkeurig. Van Heemstra raadpleegt familie, vermeende familie, kranten, archieven en gaat tegen het advies van haar arts toch op pad, en voor wat? Hoe gaat zij om met hetgeen zij ontdekt, wat is de belofte aan haar oma nu nog waard?

‘En we noemen hem’ gaat over een zoektocht naar de waarheid, daarnaast is het Van Heemstra gelukt om non-fictie als fictie weer te geven. Echter, de morele vraag die centraal staat in het boek, lijkt, mag je zelf het recht in eigen hand nemen en tot hoe ver ga je hierin? Daar tegenover staan de vragen, hoe lang duurt een oorlog werkelijk en eindigt een oorlog überhaupt ooit?

 


En we noemen hem – Marjolijn van Heemstra – Uitgeverij Das Mag –
216 pagina’s – ISBN 978 94 924 78375 – geleend via bibliotheek

2 gedachten over “RECENSIE: En we noemen hem van Marjolijn van Heemstra

  • april 12, 2019 om 6:59 pm
    Permalink

    Fijne recensie. Lijkt me een heel mooi boek. Ik heb momenteel behoefte aan boeken die je in een ruk uitleest. Komt op mijn lijstje. Dankjewel!

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: