RECENSIE Hugo Claus, Het verdriet staat niet alleen van Mark Schaevers

Onlangs begon ik in ‘Hugo Claus Het verdriet staat niet alleen’ van -voormalig Humo-hoofdredacteur- Mark Schaevers, ik moest in het begin even wennen aan de stijl maar daarna las ik het boek in een dag of vier uit.

Hugo Claus Het verdriet staat niet alleen – Mark Schaevers – De Bezige Bij – 2018

Lees verder RECENSIE Hugo Claus, Het verdriet staat niet alleen van Mark Schaevers

Tien jaar zonder Hugo Claus

Morgen, 19 maart 2018, is het 10 jaar geleden dat Hugo Claus overleed.  Een bijzondere auteur die eigenlijk zoveel meer was dan alleen auteur; hij schilderde, schreef toneelstukken en wist je dat zijn werk in meer dan honderd talen vertaald is?

https://www.debezigebij.nl/auteurs/hugo-claus/
Foto via De Bezige Bij

Ik las eerder in de Voorjaarsbrochure dat De Bezige Bij Hugo Claus de aankomende week eert, er zullen literaire avonden en exposities ( zowel in België als in Nederland –agenda-) worden georganiseerd en zij brengen maar liefst vier van zijn belangrijkste romans opnieuw uit:

  • De verwondering (hier schreef ik een leeservaring over tijdens Augustus klassieke literatuur maand (klik))
  • Het verdriet van België
  • De metsers
  • De geruchten

Daarnaast worden er nog twee boeken rondom Hugo Claus uitgebracht:

  • Het verdriet staat niet alleen, biograaf Mark Schaevers is op zoek gegaan naar fragmenten waarin Claus’ echo bijna te horen is
  • Alsof er te kiezen was, een boek vol tekeningen van Claus (gemaakt 2003) waar  Suzanne Holster, zijn voormalig redacteur, dichtregels en strofes bij zocht

https://issuu.com/debezigebij/docs/de_bezige_bij_voorjaar_18_def

Voor mij sprongen de boeken van Hugo Claus er behoorlijk uit tijdens mijn tienerjaren, dat lezen voor de lijst werd voor mij een stuk aangenamer met zijn boeken en ook al begreep ik niet alles, het deed wel iets met mij.

Ik ontving afgelopen week een recensie exemplaar van Het verdriet staat niet alleen van Mark Schaevers via uitgever De Bezige Bij, ik ben hier erg blij mee! Uiteraard plaats ik binnenkort mijn boekrecensie.

Vanavond zendt Canvas om 21.05 uur de documentaire Hugo Claus, dichter, minnaar, rebel uit, ik ga (weer) kijken!

Welke boeken van Hugo Claus heb jij gelezen?

Mijn boekrecensie van Tonio van A.F. Th. van der Heijden

Vandaag deel ik mijn boekrecensie van Tonio van A.F. Th. van der Heijden met jullie, en dat doe ik niet alleen, dat doe ik samen met mijn boekenblog collega Sue van Boekenz (klik).

tonio

Tonio | A.F.Th. van der Heijden | ISBN 9789023465720  | 640 pagina’s |

Jaar van uitgifte 2011 | Uitgever De Bezige bij | Literatuur | flaptekst

Voeg dit boek toe op:   of hebban

Volgens mij was het begin oktober dat Sue en ikzelf besloten iets samen te gaan doen, liefst in de vorm van een literaire boekenclub, hier zouden wij niet alleen onszelf een plezier mee doen maar hopelijk ook anderen inspireren om weer eens literatuur te gaan lezen. Na een poosje nadenken over de vorm en de naam waren wij er uit, we zouden iedere twee maanden samen een boek lezen en recenseren, alleen….. toen kwam zaterdag 15 november, de dag waarop ik besloot te stoppen met mijn boekenblog, uiteraard heb ik dezelfde dag Sue hier over gemaild en we besloten eigenlijk gelijktijdig dat we onze recensies wel zouden plaatsen, maar dan zonder een vervolg. We kozen Tonio van A.F.Th. van der Heijden.

De schrijver

In 1978 verscheen het eerste boek van A.F.Th. van der Heijden, een verhalenbundel, een jaar later volgde De draaideur en in 1983 verscheen het eerste boek van wat men de “de tandeloze tijd” cyclus noemde, het onderscheid was gemaakt, zijn stempel was gedrukt, hij liep naast het geëffende pad en trok daarmee destijds mijn aandacht!

Het boek en mijn mening

Laat ik beginnen met te zeggen dat niets maar dan ook werkelijk niets uit mijn boekrecensie van Tonio het boek recht zal doen, mijn woorden zijn niet toereikend voor dit boek, voor het gevoel dat dit boek mij gaf. Als een boek diepe indruk op je maakt dan kun je als boekenblogger een poging doen om dit te verwoorden tijdens je recensie, maar zelfs nu tijdens het schrijven van mijn recensie weet ik al dat dit mij nooit gaat lukken. De zoon van de schrijver overleed; een vader verloor hiermee zijn kind, een moeder verloor hiermee haar kind……..

Tonio is de zoon van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich. Op 23 mei 2010 werd Tonio op de fiets aangereden door een auto. Niet lang na dit vreselijke verkeersongeval overleed hij op 21-jarige leeftijd in het ziekenhuis.

Een jaar later, mei 2011, verscheen het boek Tonio, een requiemroman van A.F. Th. van der Heiden, waarin hij sprak over dit verlies. Het boek werd in mei 2012 bekroond met de Libris Literatuurprijs en later in datzelfde jaar ontving de schrijver de NS Publieksprijs.

Het boek begint met het einde: het vreselijke ongeluk en het overlijden van Tonio, waarbij afwisselend een prachtig verhaal over hoe Van der Heijden ooit zijn vrouw ontmoette en het leven van Tonio wordt verteld.

Sommigen vonden dat Van der Heijden een bijna idyllisch beeld schetste van zijn zoon in Tonio anderen noemden Van der Heijden langdradig, maar wie zijn wij om daar over te oordelen? Want wat is de scheidingslijn tussen het boek beoordelen en hetgeen erin staat, de woorden van een rouwende vader? Is niet ieder kind uniek voor zijn ouders en is niet iedere ouder (bijna) idyllisch over zijn kind en dan die scenes die te lang duren volgens sommigen…. geeft dát nu juist niet weer waar rouwen over gaat: tegen onbegrip aanlopen? Rouwen duurt lang en gaat tergend langzaam, Tonio is het boek van een rouwende vader, niet meer, niet minder……..

Ik zou dit boek nooit kunnen opnemen in een “boekenlijstje” of het durven benoemen als een “favoriet” boek, of het boek benoemen als een “aanrader”. Ik zou de techniek kunnen bespreken, aangeven of ik vind dat het boek goed is opgebouwd, maar zelfs daar waag ik mij niet aan. Nee, ik geef mijn blijk van medeleven aan Van der Heijden middels mijn simpele en totaal overbodige boekrecensie………

De sterren

5 / 5 sterren. Ik geef dit boek 5 sterren omdat dit boek heftige emoties bij mij losmaakte, het raakte mij, ik voelde het, wat een onmenselijk groot verdriet ………..

Lees hier wat Sue over Tonio heeft geschreven: (klik)

Sandra

Mijn leesbeleving van De Verwondering en een winactie!

Eind juni benaderde ik Uitgever De Bezige Bij, ik vertelde hen dat ik augustus tot Augustus klassieke literatuur maand wilde omdopen en vroeg of zij mijn initiatief wilden ondersteunen middels het ter beschikking stellen van een leesexemplaar van De Verwondering van Hugo Claus en een win exemplFaar. Tot mijn stomme verbazing kreeg ik niet alleen 3 leesexemplaren maar mocht ik ook nog eens 4 exemplaren van hen weggeven tijdens een winactie.

de verwondering

hc

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toen ik mijn initiatief kenbaar maakte onder een aantal boekenbloggers waren Johanna (klik) en José (klik) direct enthousiast. Vol enthousiasme begonnen we alle drie in De Verwondering, de één al weken terug, de ander begon afgelopen weekend en ikzelf las het 2 weken terug. Leuk, want op deze manier konden wij niets checken bij elkaar of een ervaring delen, alles zou gezamenlijk “out in the open” komen op 21 augustus, vandaag.

Ik zei het al eerder, ik ga uiteraard geen boekrecensie schrijven over de klassiekers die ik deze maand lees maar wat je wel zult aantreffen is mijn beleving, hoe heb ik het boek ervaren en wat kan ik over de schrijver vertellen.

Hugo Claus:

Hugo Claus kwam in 1929 te Brugge ter wereld. Hij was niet alleen een groot schrijver maar tevens dichter, filmmaker en kunstschilder. Claus schreef duizenden gedichten en schreef maar liefst 20 romans waarvan Het verdriet van België toch wel de bekendste is. Wat ik heel mooi vind aan zijn boeken is dat zij zo verschillend zijn. De Verwondering heeft totaal geen raakvlakken met Het verdriet van België, werkelijk geen enkele, qua stijl lijken ze totaal niet op elkaar en juist dat vind ik mooi aan het werk van Claus.

Ik houd ervan om verrast te worden door een schrijver, dus ook door Hugo Claus en het liefst bij elk boek. Ik wil dus niet eerst een eerste fictieve roman over een wereldreis op een zeilboot lezen van een schrijver en daarna een tweede boek over een wereldreis op een trekschuit, nee, ik wil verrast worden, ik wil na het boek over de wereldreis op een zeilboot een boek over de misdaad in Brazilië kunnen aantreffen bij de schrijver, ik wil dat een schrijver hard werkt aan zijn boek om het totaal anders te maken dan zijn vorige werk. Daarnaast wil ik niet ná het lezen van het boek horen dat het tóch (gedeeltelijk) autobiografisch is, ik wil niets over het leven van de schrijver lezen en ik wil al helemaal niet de hoofdpersonage uit het boek achteraf identificeren met de schrijver, nee! Bon, Hugo Claus begreep dit (en gelukkig zijn er ruim voldoende schrijvers die dit ook begrijpen) en gaf eerder vooraf aan dat het boek auto-biografisch was dan achteraf. Daarom, alleen al daarom houd ik van deze schrijver, houd ik van deze man. Stiekem ben ik jaloers op onze lieve zuiderburen, zij hadden hem, de grote schrijver Hugo Claus…… en oké, wij hadden Louis Couperus.

Waar gaat De Verwondering over:

In 1962 kwam De Verwondering uit, als vierde roman na de Metsiers, de Hondsdagen en de Koele Minnaar.

De verwondering noem ik een meesterwerk, in het volle bewustzijn dat die eretitel in de Vlaamse literatuur slechts bij hoge uitzondering kan gebruikt worden.’ Paul de Wispelaere in De Vlaamse Gids. ‘De meest burleske buitelingen uitvoerend, gunt Claus ons hier als een suberbe clown een blik in de zielen van volkomen ontspoorde en ontredderde mensen. Doorsneden, flitsen, visioenen van geleden ellende aan het Russische front en in Polen, geëtst met het bijtendste zuur, wisselen af met bevrijdingsdrama’s en met de taferelen van Rijckels onttakeling en macabere, krankzinnige fantasie. Het is groots, verbijsterend en afschuwelijk, benauwend als een nachtmerrie…’ Hans Warren Provinciale Zeeuwse Courant. (bron tekst: De Bezige Bij).

Wat vond ik van De Verwondering:

Laat ik beginnen met de woorden die tijdens het lezen door mijn hoofd spookten: heftig, schokkend, wazig, puur, onbegrijpelijk, beperkt en gedetailleerd. Het is duidelijk dat De Verwondering door een literaire tovenaar is geschreven. Het verhaal schiet werkelijk bliksemsnel heen en weer en vereist je volledige aandacht. Dit is geen boek dat je op het strand leest of even snel pakt als de commercial break begint op tv, maar de beloning is zoet, oh zo bitterzoet. Ik was haast vergeten hoe fantastisch Hugo Claus schrijft, hoe hij woorden samenvoegt tot een zin en als ik zeg zin, bedoel ik zinnen van zo’n 49 woorden, zie hier:

De verkoper meldde  dat er  veel  volk  zou zijn in de Kursaal die avond en die nacht, en knabbelde op iets smals met zijn voortanden en beweerde dat het hét ogenblik was om kamers te  verhuren, want er waren  heren  vannacht die driemaal  van kostuum en van vrouw verwisselden.

Maar waar Claus in uitblinkt (en gelukkig vele schrijvers met hem) is dat je aan het einde van de zin, het begin nog in je hoofd hebt, wazig ja, onduidelijk, nee.

De Rijckel, waar De Verwondering over gaat, was leraar en beschrijft in opdracht van zijn psychiater zijn laatste dagen voordat hij werd opgenomen. Doordat het boek is opgedeeld in 5 gedeeltes: Ontmoeting, Verkenning, Aanval, Bestemming en Vlucht zonder verdediging, leest het boek wat makkelijker dan je zou verwachten, je leest steeds naar het volgende gedeelte toe en ze worden redelijk afgerond, iets wat ik zeer prettig vond omdat je het dan even los kon laten tot het einde van het boek waarbij je in je hoofd alles weer samenvoegt.

Dat schrijven van Van Rijckel begon in zijn eerste handschrift, daarna in zijn tweede handschrift (een schriftje dat een verpleegster mee naar binnen heeft gesmokkeld), een derde handschrift (in zijn notaboekje), een vierde handschrift (hetzelfde notaboekje maar nu in een andere vorm geschreven) en het laatste, een vijfde handschrift (in briefvorm).

Had ik dit boek gelezen als ik geen Augustus klassieke literatuur maand had gehouden? Ja en nee, ja omdat ik graag alle romans van Hugo Claus wil lezen, maar nee omdat dit een pittig boek is, niet iets wat je even tussendoor leest. Maar juist daarom ben ik enorm blij dat ik het nu eindelijk wél gelezen heb, dit is mijn derde klassieker en stiekem toch wel mijn favoriet (maar wie weet hoe ik Van de koele meren des doods ga (her)genieten deze week)?

Ik zei het al, dit is een trio leesbeleving dus vergeet uiteraard niet om Johanna’s leesbeleving (klik) en José’s leesbeleving (klik) van De Verwondering te lezen!

De Verwondering, Hugo Claus, ISBN 9789023454045 / De Bezige Bij / Sandra

 

Winactie:

DEZE WINACTIE IS GESLOTEN!

Ik vertelde al eerder dat Uitgever De Bezige Bij mijn initiatief van Augustus klassieke literatuur maand ondersteunt, iets waar ik hen enorm dankbaar voor ben. Namens hen mag ik maar liefst vier exemplaren van De Verwondering van Hugo Claus weggeven!

Wat moet jij doen om kans te maken op De Verwondering van Hugo Claus:

Vul het contactformulier hieronder in en ik zou het leuk vinden als je mijn Facebookpagina liked (klik), dat is het, simpel toch?!

De voorwaarden van deze winactie:

  • jij bent minimaal 18 jaar en bent woonachtig in Nederland
  • deze winactie loopt tot en met 28 augustus 2014, op 29 augustus ontvangen de winnaars bericht van mij (vergeet dus niet om een geldig e-mailadres achter te laten in het contactformulier) en maak ik de winnaars bekend op mijn blog
  •  de winnaars reageren binnen 1 week, anders ben ik genoodzaakt een nieuwe winnaar te kiezen

Veel succes!

 

Sandra

 

 

 

hc

 

Mijn boekrecensie van De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een IKEA-kast

Vandaag deel ik mijn boekrecensie van De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een IKEA-kast van Romain Puèrtolas met jullie. Of het boek even hilarisch is als de titel? Ehm, ja nogal! De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een IKEA-kast

Lees verder Mijn boekrecensie van De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een IKEA-kast